The Day The Earth Stood Still

11 12 2008

thedaytheearthstoodstillpic12.jpg

Dat 9/11 een impact heeft op de Amerikaanse cinema, was met films als War of the Worlds en Cloverfield al duidelijk. Met The Day The Earth Stood Still wordt die trend verdergezet en is New York opnieuw het slachtoffer van een alien attack. De alien is in dit geval een gigantische lichtgevende bol die recht in Central Park landt. De overheid roept een groep van wetenschappers samen om het vreemde fenomeen te onderzoeken. Vertoont de bol teken van intelligent leven? Gaat het om een aanval of een vriendelijk bezoek? En dan wordt een man (Keanu Reeves) uit de bol geboren, die de vragen stukje bij beetje beantwoordt.
We volgen het spektakel door de ogen van Helen Benson (Jennifer Connelly), wetenschapper en stiefmoeder van de jonge Jacob. Ze is ervan overtuigd dat de buitenaardse bol en Keanu onderzocht moeten worden voor een respons van geweld moet komen. Daar wil de officier van defensie (Kathy Bates) aanvankelijk niks van horen. Ze laat het leger een abrupte oorlog starten.

Het eerste deel van The Day The Earth Stood Still, een remake van de naar het schijnt fantastische gelijknamige film uit 1951, is meeslepend: de landing van de mysterieuze bol, het eerste contact met de wetenschappers, de keuze tussen een vredevol en een gewelddadig antwoord. Tussen de regels door worden vragen gesteld over de natuur van de mens. Zijn wij als ras destructief? En zo ja, verdienen wij dan wel leven op aarde? Als oorlog ons eerste antwoord is op iets onbekend, staan we dan uiteindelijk niet in voor onze eigen uitroeiing?
Maar The Day The Earth Stood Still blijkt dan toch de Hollywoodziekte in zich te dragen. Rond de helft gaat de subtiliteit immers verloren. De kijker wordt geen vragen meer gesteld, maar antwoorden ingeramd. De moraal begint steeds meer te lijken op het geweld van het Amerikaanse leger tegen de bollen: ongevraagd, onnodig en bruut.

Het is geen toeval dat de kwaliteit tuimelt met de intrede van Keanu Reeves. De acteur tracht een buitenaards wezen te vertolken met een rustige dreiging en een afgestreken gelaat, maar stokt ergens tussen Neo-cool en zero dreiging.
Jennifer Connelly is goed als altijd, maar zoals altijd om dezelfde reden, namelijk haar bedaarde blik waar steeds tranen in verschuilen en een zachte, maar kordate stem. Toch gaat haar vertolking op bepaalde momenten gebukt onder de bruutheid van het scenario (”We can change. People can change”). Daarnaast ruiken de momenten met haar bijzonder irritant zoontje, een filmkindje (nvdr: een personage dat geen uitstaans heeft met een echt kind, maar er is om de plot vooruit te helpen) naar sletterig sentiment.

Ergens is een film als The Day The Earth Stood Still een bijzonder grote zonde, omdat de boodschap onmiskenbaar positief is, maar zo nadrukkelijk gebracht wordt dat hij weer weerstand oproept. Misschien is het menselijke ras dan toch wel destructief om zoiets moois af te breken.

-> zie www.kutsite.com



Lust, Caution

6 02 2008

10_lustcaution_lg.jpg 

Undercover spionage, verhalen van geveinsd vennootschap en verraad, blijft een dankbaar onderwerp in de bioscoopzaal. Films als Donnie Brasco en The Departed brengen die unieke sfeer van spionnenparanoia in beeld, met koortsig zweet als antwoord op de meest belangrijke vraag: wie weet wat? Ook Ang Lee, bekend van de hedendaagse klassiekers Sense and Sensibility, The Ice Storm, Crouching Tiger, Hidden Dragon en Brokeback Mountain, heeft het in zijn nieuwste film over spionage. In Lust, Caution (Se, Jie) focust hij echter niet zozeer op het dreiging van de ontmaskering, maar plaatst hij aanvankelijk de politieke context centraal, om dan over te gaan tot het thema van de hartverscheurende liefde.

Het verhaal van Lust, Caution speelt zich af tussen de jaren ‘38 en ’42, voor en tijdens Wereldoorlog II. Wong Chia Chi is een Chinese studente die zich aansluit bij een amateuristische theatergroep, die wraak wil nemen op de Chinese overlopers bij de Japanse bezetters. De verzetsbeweging vat het plan op om te infiltreren in de hogere sociale kringen van de collaborateurs. Daarin speelt het verlegen meisje Wong een belangrijke rol. Ze vormt zichzelf uiterlijk en qua gedrag om tot Mrs Mak, de echtgenote van de belangrijke zakenman Mr Mak. Na korte tijd is ze deel van een groep mahjong-spelende, sigaret-rokende desperate housewives. Een daarvan is Mrs Yee, de echtgenote van het ultieme doelwit van de verzetsgroep, Mr Yee, de moordenaar van vele Chinese verzetsstrijders.

In het eerste, langste deel van Lust, Caution krijgen we een ietwat afstandelijk beeld van het hardnekkige idealisme van de Chinese studenten en de schijnbare luxeleventjes van de collaborateursvrouwen. Wanneer Wong een strategisch bedoelde affaire aangaat met Mr Yee, komt echter een welgekomen sfeerswitch in de twee en een half uur durende film. Die relatie betekent een lichamelijke synergie tussen de twee tegengestelde partijen, maar tegelijk een grensvervaging binnen Wong zelf. Met elke stomende vrijpartij brokkelt een steen van de muur tussen haar en haar rol. De politieke strijd uit het eerste deel wordt een interne strijd en die wending maakt van Lust, Caution plots een erg emotionele film. Slimme zet van Ang Lee om zich niks aan te trekken van de NC-17 rating (niemand onder 17 toegelaten) die de Amerikaanse censuurcommissie zijn film oplegde. De enkele seksscènes ademen lust en verlangen en maken het hele conflict des te duidelijker. En daarmee bewijst Ang Lee wat wij al vreesden: verboden vruchten zijn steevast de lekkerste.

-> zie www.kutsite.com



Fracture

4 05 2007

fracture.jpg

Denkt u even mee: mocht Hannibal Lecter getrouwd zijn, wat zou gebeuren mocht hij ontdekken dat zijn vrouw hem bedroog? Zou onze favoriete filmpsychopaat de afgehakte vingers van haar minnaar op de barbecue leggen en glimlachend naar de dipsaus vragen? Of zou hij een diabolisch plan opzetten waarin hij zijn vrouw vermoordt en zelf vrijuit gaat? Hoewel we het antwoord vast tijdens de komende jaren in een wanhopige Hannibal-sequel voorgeschoteld zullen krijgen, proeven we in Fracture al een licht voorsmaakje van hoe de tweede optie er zou uitzien.

Anthony Hopkins is terug, maar laat de chianti even voor wat hij is. Hij speelt Ted Crawford, een welgestelde man die, na de moord op zijn overspelige vrouw, de kleine kantjes van openbare aanklager Willy Beachum bespeelt om zelf vrijuit te gaan. ‘Look closely enough, and you’ll find everything has a weak spot where, sooner or later, it will break’ horen we hem fluisteren. Maar het overgrote deel van de film gaat over de bochten waarin Willy zich wringt om Teds schuld toch maar in de rechtbank te kunnen bewijzen.
Misschien kent u het concept: inspecteur onderzoekt beschuldigde, inspecteur raakt steeds meer persoonlijk betrokken, beschuldigde maakt hier handig gebruik van en inspecteur verliest alle geloofwaardigheid bij collega’s – met de onvermijdelijke oneliner ‘you’re no longer working here…’. Ook een finale deus ex machina lijkt in dit soort films onvermijdelijk: de aan lager wal geraakte inspecteur (u herkent hem ondertussen aan de warrige haren en de stoppelbaard, de slobberige kleren en de whisky) herpakt zich en ontmaskert via een plotse ingeving de hele intrige.

En hier wringt het schoentje: Fracture biedt weinig tot geen origineel materiaal. Het kat-en-muis-spel zagen we al in Basic Instinct (behalve de bondage dan), de ‘hoogmoed komt voor de val’-structuur in The Devil’s Advocate, en de rest in films als Primal Fear en The Gingerbread Man. Daarenboven is de chemie tussen beide hoofdacteurs weinig ontvlambaar: Anthony Hopkins doet een light versie van zijn Hannibal en Ryan Gosling lijkt vooral via nekbewegingen te acteren.
Komt daar nog eens bij dat je als kijker zintuiglijk overdreven geprikkeld wordt: de camera staat op ADHD-modus, de montage gaat onnodig snel, de kleuren zijn overdadig gefilterd en de sfeermuziek verdient meer dan soms een druk op de mute-knop.

De Hollywood-ziekte lijkt zich met een film als Fracture te continueren: verveel je kijker niet, maar laat hem vooral niet te veel zelf nadenken.

-> zie www.kutsite.com



V For Vendetta

4 05 2006

1990944979_1999998237_hugoweaving_vforvendetta_337×253_warnerbros.jpg 

‘De nieuwste film van de makers van The Matrix trilogie: u hebt vast al zoiets gehoord wanneer het ging over V for Vendetta. Op het eerste zicht lijkt dit wijdverspreid zinnetje niet echt een gepaste keuze bij de film: de broers Wachowski regisseerden de film niet eigenhandig (dat lieten ze over aan hun voormalig regieassistent James McTeigue), noch creëerden ze het verhaal zelf (ze baseerden zich op de gelijknamige comic novel van Alan Moore en David Lloyd). Wel stonden ze in voor de productie en het scenario.

Maar het feit dat ze hun namen op zo een grote schaal gebruikten, is misschien wel een typische Wachowski move. Immers, ze weten hoe ze een groot publiek moeten bereiken. En ook al was dit commercieel gezien vast òòk een goede zet, uit de vragen die hun films bij het publiek uitlokken valt bezwaarlijk af te leiden dat ze voor het makkelijke geld gaan. Wie discussieerde ten tijde van The Matrix niet over de Morpheus’ vraag: ‘What will it be: the blue pill or the red pill?’

Het feit dat The Matrix enkele belangrijke filosofische vragen kon stellen aan tientallen miljoenen mensen, was echter niet gelukt zonder de fantastische actiescènes en de mythische personages, zonder bullet-time en Keanu. En dat wisten de Wachowski’s vast wel. Want als het filmduo iets begrepen heeft, is het wel het feit dat elke boodschap zijn verpakking nodig heeft. En het is vooral dit dat The Matrix met V for Vendetta gemeen heeft. Meer nog: deze keer lijken ze het typisch menselijke volggedrag (‘ja! ik wil die nieuwe film zien van de makers van The Matrix’) te gebruiken om mensen de boodschap te geven: ‘je mòet niet alles volgen wat je hoort of ziet’. Het is als iemand slaan om te zeggen dat geweld niet deugt.

V, het gemaskerde hoofdpersonage, is een terrorist van de betere soort: een vrijheidsstrijder, een rebel in een fascistische maatschappij onder het heerschap van chancellor Adam Sutler (John Hurt). Hij komt in contact met Evey (Natalie Portman), een jonge vrouw met enkele motieven om mee te werken met V. Wat hierop volgt, is een sneltrein van een verhaal waarvan de verhouding tussen de twee de motor is. Het mooie hieraan, is dat alle personages voorgesteld worden als mensen met een eigen karakter, met een eigen logica (enkel spijtig van de hoge evil-factor van John Hurts personage).

 

Wat op het eerste zicht misschien een vrij typische blockbuster lijkt (de trailer geeft alleszins een afgeplat beeld van de film), blijkt achteraf het tegenovergestelde. Dit is een film die vragen stelt in plaats van antwoorden bevestigt. Daar waar The Matrix vraagtekens zetten bij mentale vrijheid (‘there is no spoon’, weet je nog), doet V for Vendetta dat met macht en controle. En deze vragen zijn net even moeilijk als belangrijk te stellen in tijden van publieke angstinductie. Maar zoals iemand onlangs zei ‘Bush is the best thing that happened to Hollywood’. En zo is het ook met V for Vendetta: een film niet enkel over rebellie, maar ook een rebelse film.

Het woord ‘moraal’, dat sinds de ver-Disney-sering van de cinema een vuil nasmaakje gekregen heeft, vindt hier echter zijn antigif: wanneer je uit de donkere zaal komt, schrik je van je eigen drang een gebouw op te blazen.

Het is dan ook vreemd dat deze film niet meer oproer heeft veroorzaakt. Waarom Passion of the Christ een wereldschokkende polemiek tot gevolg had, was niemand heel erg duidelijk. Net zoals het onduidelijk is waarom een film waarin het Britse parlement opgeblazen wordt geen heftigere reacties oplevert. Een grotere controverse zou mooi zijn, want deze film heeft alles om zichzelf te verdedigen. Zoals producent Joel Silver zei: ‘Terrorisme is geen thema van de film. Dit is fictie’. En inderdaad: het bleek een goed idee om iets te zeggen over terrorisme in een film die zich afspeelt in een vage toekomst. Zoals Evey op een bepaald moment haar vader citeert: ‘Actors can use lies to tell the truth’. Zelden zo genoten van een leugen.