DoodGewoon

(By Krris)

The Fountain is de meest recente Darren Aronofsky, een veelbelovend epos over Leven en Dood. Veelbelovend was deze film reeds vanzelf na zijn laatste meesterwerk, Requiem for a Dream, en iedereen verwachtte meer van hetzelfde. Ongetwijfeld is het heel moeilijk voor een filmmaker om ieders verwachtingen te bevredigen na zo’n mooie worp, zeker als men het boorlingetje dadelijk de kleren van de oudere broer wil aanmeten. Maar The Fountain is een heel ander verhaal, met gelijkaardige thema’s maar andere invalshoeken en andere beloftes. Een dergelijk vertrekpunt maakt een ietwat kritische kijker al wat onrustig, om niet te zeggen bang over wat de filmervaring zelf nu precies zal worden.

Maar de rust is wedergekeerd, closure is bereikt, zo ook voor en door Tom Creo, het hoofdpersonage in deze film. Ook hij was bang, bang voor de dood. En dat zijn we allemaal, of toch wel de meeste onder ons. Daarom is deze film en zijn thema zo herkenbaar; hij blijft in je bloed zitten en graaft dieper en dieper, als een subtiele drug die testen om de tuin leidt.

Aronofsky slaagt er weer in helemaal onder de huid te kruipen, door een naadloos samenspel tussen muziek, woord en beeld. Ook in Requiem for a Dream veroorzaakte deze harmonie een heel intense filmervaring, maar in deze film verdwaal je nog net iets meer, in dit net van verweven zintuiglijke ervaringen. En precies dit maakt de film zo sterk, net door het verdwalen, vind je de weg, kom je tot de essentie, tot de ultieme boodschap. Net zoals Tom Creo ontdek je waar het allemaal om draait: het draait niet om dood of leven. Liefde is veel belangrijker, want deze overstijgt, net zoals de menselijke ziel, ons stoffelijke omhulsel.

Tom Creo is een wetenschapper die op zoek is naar de ultieme graal: het eeuwige leven. Of om preciezer te zijn, een middel tegen hersentumoren, tegen kanker. Want volgens Tom is sterven ‘just another disease’ en hij gaat het geneesmiddel vinden. Tom heeft echter steeds meer moeite om privé en professioneel gescheiden te houden en zijn gebrek aan subjectiviteit komt voort uit zijn object of desire: Izzy.  Izzy of Isabel, zijn vrouw, zijn koningin, leidt aan een ongeneeslijke tumor, en de verlossing is nabij. Izzy schrijft een boek: The Fountain. Het is bijna voltooid, behalve het laatste hoofdstuk dat Tom zal moeten schrijven, want hij weet hoe het afloopt. Hij zegt dit niet te kunnen, maar Izzy is niet meer bang en zegt dat hij dit wel weet en kan. Tom moet het gewoon inzien, zoals wij dit allen moeten.

The Fountain (het boek) start in Spanje waar Tomas, El Conquistador, door de koningin van Spanje gevraagd wordt om de Maya’s het geheim van het eeuwige leven te onfutselen. Dit geheim verbergt zich in hun boom des Levens, die door God verborgen werd voor Adam en Eva, na hun verdrijving uit het paradijs. In ruil belooft Isabella hem haar hand en geeft hem haar ring mee, als symbool van dit wederzijds verlangen.

Vanaf het begin van de film wordt heen en weer geflitst tussen boek en realiteit, tussen heden, verleden en toekomst. De toekomst, waar de film ook mee start, is het 12e hoofdstuk, de finale van de film. Dit hoofdstuk moet Tom nog schrijven en langzamerhand ziet hij voorbij de ruis van beeld, woord en klank. Hij ziet hoe dit alles verbonden is en ontdekt wat de essentie is, waar hij heen moet, hoe dit verhaal onvermijdelijk zal aflopen. En wij ontdekken het met hem, de film doet ons inzien hoe het Leven onvermijdelijk eindigt, maar ook hoe het verdergaat. Of hoe elk afgesloten verhaal een nieuw inluidt.

24 613. Het aantal films en series dat IMDb onder het sleutelwoord ‘moord’ plaatst, zegt veel over de culturele populariteit van misdaad en dood. Er zijn de verhalen van de held die een film lang zijn onschuld tracht te bewijzen door een complot te ontmantelen, er zijn de thrillers waarin de politie op een koelbloedige moordenaar jaagt. En dan zijn er de verhalen als Paranoid Park.

Regisseur Gus Van Sant heeft het in zijn nieuwste film over een onopzettelijke moord. Alex is een high school kid in Portland, Oregon. Met zijn pet, skateboard en baggy pants, opzettelijk slordig haar en leave-me-alone-attitude is hij al te gemakkelijk te benoemen als skater. Dat er onder zijn rustige oppervlak heel wat meer aanwezig is, komen we doorheen de film te weten. Hoewel het verhaal vrij eenvoudig is, kiest Van Sant ervoor de objectieve chronologie links te laten liggen. Hij gebruikt een ondoorzichtig systeem van flashbacks, waardoor enkele scènes pas later hun betekenis krijgen door eerdere gebeurtenissen. Narratief tijdreizen, of zoiets.

Een vergelijking met Van Sants Elephant is daarom niet uit de lucht gegrepen. Ook in de Gouden Palm winnaar 2003 speelde de regisseur de notie van tijd uit, maar deed dit door kruispunten vanuit verschillende trajecten te tonen. In Paranoid Park doet hij het omgekeerde. Hij toont enkele punten van een traject, en verbindt ze pas achteraf. Net als in Elephant staat tussen deze punten een delict centraal, enkel aanwezig in zijn anticipatie. En hier loopt Paranoid Park een stuk achter op zijn oudere broer. De misdaad die komen moet, speelt een te expliciete rol in het hele verhaal, waardoor van een onzichtbare dreiging, een paranoïde zweetaanval geen sprake is.

Maar gelukkig is er genoeg eye candy om een land vol blinden mee te genezen. Met de hulp van cinematograaf Christopher Doyle, die fruitschimmel er kan laten uitzien als een regenboog, filmt Van Sant gewone taferelen op zijn eigen, ongewone manier. Vooral de manier waarop hij het menselijke gezicht scherp filmt, maar alles daar net rond flou houdt, is indrukwekkend. Qua casting heeft Van Sant gekozen voor nobele onbekenden, wiens schoonheid verborgen is op een puisterige huid (Macy!) of in een minimale mimiek (hoofdacteur Gabe Nevins). Mooie lelijkaards, of zoiets.

Hoewel Van Sant met Gerry en Elephant bewees ijle esthetiek te kunnen combineren met een bedrukkende sfeer, is een herhaling van die formule in Paranoid Park minder geslaagd. Een mislukt meesterwerk, maar verre van een slechte film.

-> zie www.kutsite.com